Observatie
Rol
Onderzoekscoördinator,
onderzoeker/uitvoerder,
resultaten verwerken
Sector
Digitale hulpmiddelen voor de gezondheidszorg
Achtergrond
Het 'Programma Langer Thuis (2021)’ van het kabinet, met een budget van 340 miljoen euro. Richt zich erop dat ouderen langer thuis kunnen wonen. Een externe partij, Online Department, wilde met dit programma een project start. Ze kwamen naar jullie school om studenten te laten meedenken over mogelijke oplossingen voor mensen met Alzheimer. Ons projectteam heeft besloten om mee te denken over dit vraagstuk. Uit ons onderzoek blijkt dat mensen met Alzheimer vaak problemen ervaren bij het aanbrengen van planning en structuur in hun dagelijks leven. Ons doel is daarom geworden om deze mensen meer zelfstandigheid te geven door op een onbewuste manier planning en structuur aan te brengen. Hiervoor willen ze gebruikmaken van een homesysteem dat bewegings-, licht- en geluidssignalen afgeeft om de betreffende persoon te herinneren aan bepaalde taken. Hierdoor wordt niet alleen de werklast van mantelzorgers verlicht, maar wordt ook de eigenwaarde van mensen met lichte Alzheimer verhoogd. Ze kunnen namelijk zelf hun taken uitvoeren.
Introductie
Onderzoeksdoel
Een van de taken die een persoon met alzheimer heeft is het open doen of het sluiten van de gordijnen. Door een vorig onderzoek ontdekten we dat mensen dit soms vergeten en daardoor de hele dag in het donker zitten. In het rollenspel willen we testen of de respondent de gordijnen sluit door de beweging-, licht- en geluidsignalen.
Introductie
Respondenten
Vanwege de kwetsbaarheid van de doelgroep betrekken we geen dementerende ouderen in het observatieproces. We werken met respondenten die niets weten van het onderzoeksdoel en zich gedragen als iemand met Alzheimer.
Het plan voor uitvoering
Het scenario ‘Het is bedtijd’
Hieronder is de structuur van het scenario te lezen, het scenario heet: ‘Het is bedtijd’.
De uitvoering: scenario deel 1
Lichtsignalen, de pijlen
Om de deelnemers de gordijnen te laten sluiten, worden er als eerste pijlen op de gordijnen
aangebracht. Hiervoor gebruiken we papieren pijlen die we met plakband op de gordijnen bevestigen.
In de toekomst wordt dit gedaan door lichtsignalen.
Om te voorkomen dat de deelnemers merken dat de pijlen door ons zijn opgehangen, doen we dit op een
moment dat we alleen in de woonkamer zijn. Vervolgens vragen we de deelnemers om terug te komen en
in de kamer te gaan zitten zodat ze kunnen doen wat ze normaal ook in de avond zouden doen. Het is
22.00 uur en de activiteiten kunnen bijvoorbeeld lezen, spelletjes spelen of op Instagram zitten
omvatten.
De uitvoering: scenario deel 2
Geluidsignalen, bliepjes
Als de gordijnen na 2 minuten nog open zijn, klinkt er een bliepje bij de gordijnen. Dit trekt de aandacht van de deelnemers naar de gordijnen en kan ervoor zorgen dat ze de pijlen op de gordijnen zien en begrijpen dat het tijd is om de gordijnen te sluiten, omdat het immers bijna bedtijd is. Dit bliepje zal elke 20 seconden herhaald worden totdat de gordijnen gesloten zijn.
De uitvoering: scenario deel 3
Geluidsignalen, muziek
Als de gordijnen na 1 minuut nog niet gesloten zijn, zal er een slaapmuziekje in de buurt van de gordijnen afspelen om de deelnemers erop te wijzen dat de gordijnen gesloten moeten worden.
De verwerking: meten
Onderzoeksdoelstelling
De test duurt in totaal 5 minuten. Als na 5 minuten de gordijnen nog steeds niet zijn gesloten, wordt de hypothese als mislukt beschouwd en moet hier verder over gebrainstormd worden.
Uitvoering: gedrag observeren
Video opname
Om terug te kunnen zien hoe de respondenten reageren op de bewegings-, licht- en/of geluidsignalen hebben we videocamera’s geplaatst in de woonkamer, gericht op de respondenten. Als zij dit als onprettig ervaren, kunnen we ervoor kiezen om alleen geluidsopnames te maken.
Uitvoering: gedrag registreren
Intervalregistratie
Om vast te leggen hoe laat de respondenten reageren op de bewegings-, licht- en/of geluidssignalen, heeft de onderzoeker die ter plaatse aanwezig is, een diagram voor zich waarop hij kan noteren hoe laat de respondenten bijvoorbeeld naar de gordijnen kijken en wanneer ze de gordijnen daadwerkelijk sluiten.
Afronding: gedrag analyseren
Resultaten
Om de resultaten te verwerken heb ik patronen gezocht tussen de verschillende testresultaten. Ook heb
ik in een staafdiagram gevisualiseerd hoelaat iedereen de gordijnen sloot.
Uit deze resultaten kunnen we opmaken dat de pijl op de gordijnen alleen niet voldoende is om
een reactie uit te lokken van de respondenten. Er is een geluidssignaal nodig om een reactie te
krijgen. Bovendien moet het geluidssignaal snel na het lichtsignaal (de pijl) worden gehoord. Naast
het geluidssignaal zorgde de slaapmuziek ervoor dat alle respondenten blij werden, wat mogelijkheden
biedt voor verdere ontwikkeling van het prototype. Door positieve stimuli toe te voegen, kunnen we
de eigenwaarde van gebruikers verhogen, wat centraal staat tijdens ons project.
Afronding: methode concluderen
Terugblik
Het onderzoek heeft ons goed inzicht gegeven in elementen waar rekening mee gehouden moet worden. Zo gaf iemand ook aan: “Ik wil nog helemaal niet naar bed”. Dit zegt ook dat het moet aansluiten op het slaapritme van de persoon met Alzheimer.